سرمايه اجتماعي

مفهوم سرمايه اجتماعی:

سرمایه اجتماعی بار اقتصادی وماهیت اقتصادی دارد زیرا برای تولید آن نیاز به صرف وقت وفعالیت است . این سرمایه غیر قابل تملک است وخاستگاه آن روابط اجتماعی است . ایده محوری سرمایه اجتماعی مبتنی بر وجود پیامدها , همکاری , اعتماد متقابل وارتباطات میان اعضای یک شبکه اجتماعی . سرمایه اجتماعی کنش های اجتماعی را تسهیل می کند وهزینه تعاملات ودستیابی به اهداف را کاهش می دهد وقتی سرمایه اجتماعی در جامعه کاهش می یابد , جامعه با افزایش بی نظمی اجتماعی ,کاهش مشارکت در فعالیت های مدنی وبی اعتمادی بیشتر مواجه می شود .

تلاشهای آغازین برای تعریف سرمایه اجتماعی بر میزان استفاده از آن به عنوان منبعی در اختیار نفع عمومی یا افراد تأکید داشتند. پوتنام می گوید سرمایه اجتماعی می تواند موجب تقویت همکاری و بطور همزمان گسترش روابط حمایتی دو جانبه در اجتماعات و ملتها گردد و بنابراین می تواند ابزاری ارزشمند برای مبارزه با بسیاری از نارساییهای اجتماعی در جوامع مدرن، همچون جرائم، که جزء جدایی ناپذیر آنها هستند، باشد. برخلاف کسانی که بر منافع عمومی ناشی از شبکه روابط اجتماعی تأکید دارند، اوزی و دانلپ سرمایه اجتماعی را ابزاری برای دستیابی به اطلاعات، تخصص و قدرت بیشتر می دانند. براین اساس، افراد می توانند به جای استفاده از سرمایه اجتماعی در جهت نفع سازمان، از آن برای پیشرفت شغلی خود استفاده کنند.

در کتاب “اشکال سرمایه” پیر بوردیو بین سه نوع سرمایه تمایز قائل می شود: سرمایه اقتصادی، سرمایه فرهنگی و سرمایه اجتماعی. او سرمایه اجتماعی را چنین تعریف می کند: “مجموعه منابع حقیقی یا بالقوه مرتبط با مالکیت شبکه پایداری از روابط کم و بیش نهادینه شده بر اساس آشنایی و پذیرش متقابل” گاه او به این مفهوم، نگاهی ابزاری است و مبتنی بر سود مالکان سرمایه اجتماعی و “ایجاد هدفمند روابط اجتماعی با قصد خلق این منبع” میباشد.

سرمايه اجتماعي واينترنت :

همانند مشاهده اخبار و آگاه شدن از آخرین وقایع، استفاده از اینترنت می تواند بر سرمایه اجتماعی هم اثر مثبت داشته باشد رشد سریع سایتهای شبکه های اجتماعی همچون فیسبوک نشان دهنده این است که کاربران در حال ایجاد شبکه ای مجازی از هر دو نوع سرمایه اجتماعی درون گروهی و پیوندی هستند. بر خلاف روابط رو در رو، به کمک اینترنت، افراد می توانند به صورت هدفمند با وضع پارامترهایی ویژه به صورت آنی به یکدیگر متصل شوند. این بدین معنی است که افراد به صورت انتخابی بر اساس منافع و پیشینه های کاملاً معین می توانند با هم ارتباط برقرار کنند.

فیسبوک در حال حاضر محبوبترین شبکه اجتماعی اینترنتی است و مزایای فراوانی برای کاربرانش دارد، از جمله اینکه همچون یک تسهیل کننده اجتماعی به افرادی که در ایجاد و برقراری پیوندهای قوی یا ضعیف با دیگران دچار مشکل هستند، خدمت می کند.

• 

اگرچه بحث در این مورد همچنان ادامه دارد، شواهد به خوبی نشان می دهند که ارتباط مثبتی بین سرمایه اجتماعی و اینترنت وجود دارد. منتقدان اجتماعات مجازی معتقدند اینترنت پیوندهای قوی ما را با «پیوندهای ضعیف» آنلاین یا ارتباطات پوشالی با خود تکنولوژی جایگزین کرده است. برخی دیگر از این واهمه دارند که اینترنت جهانی از علاقه افراطی برای مشابهت ایجاد کند که در آن توانایی ارتباط با اجتماع تا حد محدود کردن مراودات با افراد مشابه از نظر ایدئولوژی، نژاد یا جنسیت نزول کند . پاره ای از تحقیقات نشان می دهد که مرواداتی که با کمک تکنولوژی شکل می گیرند رابطه منفی با سرمایه اجتماعی دارند زیرا که زمان صرف شده برای روابط اجتماعی فیزیکی و رو در رو را به خود اختصاص می دهند . با این وجود، در تحقیقات به عمل آمده توافق بر این است که هرچه مردم بیشتر آنلاین هستند، روابط فردی بیشتری داشته و بنابراین نقش مثبت در تقویت سرمایه اجتماعی دارند

نقش شبكه های اجتماعی بر سرمايه اجتماعی :

مفهوم شبکه اجتماعی اولین بار در سال 1940 در انسان شناسی توسط رادکلیف براون معرفی شد, شبکه ها ساختارهای اجتماعی اند که به وسیله ارتباطات بین افراد وگروه ها ایجاد می شوند .

روابط اجتماعی می توانند به صورت نظام مند وروشن به صورت شبکه ها تجلی یابند , شبکه را می توان در یک نگاره ی منفرد به عنوان توده ای از کنش های متقابل بین بسیاری از مردم که ممکن است در زمان ها ومکان های مختلف روی دهند , توصیف کرد .

• 

ظهور فن آوری ها ی نوین ارتباطی سبب گردیده است انسانها علاوه بر حضور در شبکه های واقعی پاره ای از تعاملات خود را در فضای مجازی به ویژه پایگاه های شبکه های اجتماعی مجازی انجام دهند .

برخی از مطالعات نشان دادند شبکه های اجتماعی بر سرمایه اجتماعی تاثیر مثبت می گذارد که نتائج پژوهش فولاری وهمکارانش 2010 در کالج نشان داد اشکال جدیدی از سرمایه اجتماعی وارتباطات در سایت های شبکه اجتماعی ایجاد می شوند از سوی دیگر نتایج تحقیق الیسون 2011 در دانشگاه ایتالی نشان داد اطلاعات شخصی که کاربر در پروفایل خود در فیس بوک می گذارد در تسهیل روابط اجتماعی موثر است , وآنها قادر می سازد تقاضای حمایت یا دریافت اطلاعات را نمایند .این پژوهش با اتکاه به پشتوانه دیدگاه های نظریه پردازان جامعه اطلاعاتی وباتوجه به نتائج تحقیقات تجربی صورت پذیرفته است وسرمایه اجتماعی با تلفیق دیدگاه های بوردیو وکلمن با شاخص های اعتماد وحمایت در سطح فردی سنجیده شد (حمایت متقابل مانند نصیحه , تبادل اطلاعات و داده ها ).

شبکه های اجتماعی برسرمایه اجتماعی وحمایت اجتماعی تاثیر زیادی دارد که در میان کاربران این شبکه سرمایه اجتماعی به بالا می رود که باز بودن آن در دسترسی به دیگران به لحاظ تعداد دوستیها فارغ از محدودیت های زمانی ومکانی وامکانات وسیع جستجو وامکان ارتباط با دوستان وهرکسی که بخواهد . که سرمایه اجتماعی کاربران اینترنت نسبت به غیر کاربران بالاتر است .ودر میان میزان ارتباط با دیگران در فیس بوک وسرمایه اجتماعی همبستگی معنا دار که هر چه میزان ارتباط با دیگران در فیس بوک افزایش یابد سرمایه اجتماعی حاصل از ارتباط در این فضای مجازی افزایش می یابد .

این یافته موید نطر پاتنام در خصوص رابطه مستقیم بین میزان ارتباطات اجتماعی وسرمایه اجتماعی .

یک نمونه در سوریه که مجموعه از جوانان ویژگی ها وایده های مشترک دارند که از طریق شبکه های اجتماعی باهم ربط می دهند ویک موسسه های غیر رسمی تاسیس کرده اند که هدف آنها واقعیت اجتماعی در جامعه را بهبود می دهند وهمچنین رنج ها که مردم در نتیجه جنگ به آن مبتلا می شوند , کاهش می دهند . البته صرف نظر از وابستگی های دینی وفرقه ای است . مانند گروه جوانان سوریه که در ماه رمضان مبارک به خاطر جنگ مردم روزه دار را تغذیه کردند تا رنج خود را کاهش دهند .

وهمجنبن گروه بصمه سوریه که به زخمی غیر نظامییان ونظامی از طریق پرداخت هزینه های درمان , تحویل داروکمک می کند .

منابع:

https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%A3%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%D9%8

http://fa.jouals.sid.ir/ViewPaper.aspx?id=238930

سرمايه اجتماعي...